Jan Mars
redactie, productie en bewerking
van teksten, woorden en taal




De geschiedenis van de atletiek, deel 4


Steeplechase

Als enige atletiekonderdeel vindt de steeplechase zijn oorsprong in een geheel andere tak van sport, namelijk de paardensport, meer specifiek het concours hippique. Anders dan bij de dressuur, waarbij edele viervoeters veelal onder invloed van een lichte hersenbeschadiging en aangestuurd door ruiters met een hoge hoed tegennatuurlijke bewegingen maken op de klanken van filmmuziek, kan het paard zich bij het concours hippique volledig uitleven en naar hartelust hollen en springen.
Zoals bij alle sporten worden ook bij het concours hippique de omstandigheden opzettelijk gecompliceerd. De redenering daarachter schijnt te zijn dat pas bij ingewikkelde opdrachten het ware karakter van de sporter het best tot uiting komt, en zelfs tot superieure vorm gekneed wordt. Dankzij deze opvatting hebben moeilijke sporten meer status dan eenvoudige; vandaar het statusverschil tussen bridgers en toepers, sprinters en hordenlopers, hoogspringers en polsstokhoogspringers.
De moeilijkheidsgraad van een concours hippique hangt allereerst af van het paard. Op het hoogste niveau is dat vaak een afstammeling van het bekende, pikzwarte Friese paard. Vanwege hun explosieve karakter en hun tegendraadse natuur vormen de Friese stamboekpaarden een extra uitdaging voor de ruiter die in de voorgeschreven tijd en in de verplichte volgorde de hindernissen dient te nemen.
Vanzelfsprekend draagt ook de aard van de hindernissen bij aan de moeilijkheid. Het is dan ook begrijpelijk dat de zogenaamde military de meest uitdagende vorm van het concours hippique is. In feite is de military zo uitdagend dat enkele jaren geleden de Dierenbescherming zich geroepen voelde ertegen te ageren: de paarden die het parcours moesten afleggen, over hindernissen en door waterlopen, haalden zelden onbeschadigd de eindstreep, terwijl ze soms daar niet eens in slaagden maar onderweg sneefden.
Ook kwam het voor dat het paard de military wel volbracht, maar dat de ruiter ergens onderweg uit het zadel gewipt werd. Dat geschiedde tijdens de beroemde military van Palermo in 1867. Een Oostenrijkse ruiter verloor ter hoogte van de vierde hindernis de greep op de teugels en belandde in de modder. Omdat de man het zijn eer te na vond paardloos naar de stallen te moeten terugkeren, en hij overigens nog in goede conditie verkeerde, rende hij zijn ros achterna. In plaats van er gemakshalve omheen te hollen, sprong hij over de resterende hindernissen, in de overigens ijdele hoop alsnog zijn paard te kunnen inhalen.
De Baron de Coubertin, zelf een beroemd pikeur, was hier getuige van. Het beeld van de over hindernissen en door sloten rennende man moet diepe indruk op hem gemaakt hebben. Niet lang hierna introduceerde hij de steeplechase, in feite dus een gestileerde en aan menselijke capaciteiten aangepaste vorm van de military.
Hierdoor ge´nspireerd vond een Spaanse steeplechaser, wiens naam bij het bombardement op Madrid in 1937 verloren is gegaan, enkele jaren later de veldloop uit.

2008/2