Klik hier om naar het einde van deze pagina te gaan

Jan Mars
redactie, productie en bewerking
van teksten, woorden en taal


'Mijn moeder had er er heel moeilijk mee'

In gesprek met een pionier

Vroeger was het een groot taboe, zo groot dat niemand eigenlijk goed wist wat het precies was. Wie het ontdekte, had daarmee een groot probleem, individueel en maatschappelijk, want niemand kon adequaat reageren op de twijfels en vragen. De enkelingen die toen het voortouw namen, kunnen niet genoeg geprezen worden. Een van hen kijkt terug op die lastige tijd, zonder rancune, maar wel vol wijze en belangrijke lessen voor de jongere generatie.

Hoe heb je het ontdekt?
Dat weet ik niet precies meer. Naar mijn gevoel was het er opeens, maar ik denk eigenlijk dat het heel geleidelijk gegaan is. Dat moet ook wel, want je ontdekt het natuurlijk niet pas als het al helemaal gebeurd is. Ik zal vast wel iets gevoeld hebben, aanwijzingen of kleine beginnetjes, maar dat weet ik dus niet meer.

Hoe ging je ermee om toen je het eenmaal had ontdekt?
Dat was heel moeilijk in die tijd. Ik weet wel dat er in mijn directe omgeving eigenlijk niemand was die er ervaring mee had. Er was dus echt niemand aan wie ik het kon vragen, wat ik ermee moest doen toen ik het ontdekt had. Ik het begin durfde ik er ook helemaal niet over te praten. Ik vond het niet raar toen ik het eenmaal ontdekt had, toen heb ik het innerlijk al heel snel helemaal geaccepteerd, maar ik was wel bang dat andere mensen het raar zouden vinden. Langzamerhand leer je daar overheen te stappen. Nu maakt het me niks meer uit.

Hoe reageerden je ouders?
Mijn moeder had het er echt heel moeilijk mee, maar ze heeft er eigenlijk nooit veel over gezegd. En nadat ze was weggelopen met die trompettist, was ze toch in een heel ander milieu terechtgekomen. Daar was het allemaal veel gewoner. We zagen elkaar nog wel, maar heel weinig, dat scheelde ook voor haar. Mijn vader heeft me altijd heel fijn opgevangen, als hij tenminste niet dronken was. Achteraf heb ik me pas goed gerealiseerd wat geweldig vooruitstrevend dat was, in die tijd, dat hij me zo goed opving. Maar hij had natuurlijk wel een vrolijke dronk over zich, dat scheelde ook wel.

Kreeg je ook begeleiding?
Ach nee, daar was geen sprake van die die tijd. Alleen mijn vader dan, die probeerde het. Als hij niet in het caf zat, was hij er altijd helemaal voor me. Maar je, hij wist natuurlijk ook van niks. En daardoor heeft hij ook wel fouten gemaakt. Als ik daar achteraf op terugkijk, dat was eigenlijk verschrikkelijk. Ik verwijt het hem niet, hoor, maar achteraf denk ik wel eens: had nou gewoon even iets gezegd, dan was het allemaal zo veel makkelijker geweest. Het lag natuurlijk ook wel een beetje aan de drank, maar toch.

Wat vonden de mensen in je omgeving ervan?
Op school heb ik het altijd verzwegen. Dat kon toen nog wel, ik denk dat het toen nog niet zo duidelijk was. Later wel, natuurlijk, toen kon ik het onmogelijk verborgen houden maar toen was ik al van school af. En in de buurt werd het vanzelf bekend. Later bleek dat een van mijn buurjongens het in die tijd ook ontdekt had, bij zichzelf dan, h. Bij hem thuis kon er helemaal niks, dus die jongen heeft het echt pas jaren later kunnen accepteren. Dat bedoel ik ook, als mijn vader nou gewoon iets gezegd had dan was het voor die buurjongen ook veel makkelijker geweest.

En hoe kijken ze er nu tegenaan?
Nou ja, de tijden zijn veranderd, natuurlijk. Het is allemaal veel makkelijker geworden. Ik ben wel eens jaloers als ik kijk hoe het tegenwoordig gaat als je het ontdekt. Ik wou dat dat bij mij ook zo geweest was, dat het zo makkelijk en zo vanzelfsprekend geaccepteerd wordt als je het net ontdekt hebt. Het lijkt soms wel of het helemaal niks bijzonders meer is tegenwoordig.

Speelt het een rol in je leven?
Nou, een rol... Het is gewoon een deel van mezelf. Ik ben dat, dat is nou eenmaal zo. Sinds ik het ontdekt heb, maakt het deel uit van mij, en als iemand dat niet kan accepteren, dan is dat zijn probleem. Of hr probleem, eigenlijk, want meestal zijn het toch vrouwen die het er het moeilijkst mee hebben. Net als mijn moeder, voordat ze weggelopen was, dan. Ik weet ook niet hoe dat komt. Maar ik zit er niet mee, hoor, absoluut niet. Het is niet mijn probleem, want ik denk er meestal niet eens aan.

Ga je er mee door?
Dat zeker, want als je het eenmaal ontdekt hebt, is het best prettig. Het gaat wel lekker, dat is wat de meesten van ons erover zeggen, als het ons gevraagd wordt. En gelukkig hoeven we ons tegenwoordig ook niet meer in te houden en mogen we gewoon onze gang gaan, dat is dus ook wel lekker eraan. Als ik er wel eens aan denk hoe dat vroeger geweest moet zijn, dan krijg ik de griezels. Toen ik het ontdekt had, was dat ook nog zo, maar nu is het geaccepteerd en dat vind ik toch wel heerlijk. Dus ik ga er zeker mee door, tenminste zo lang het me meer oplevert dan het me kost.


mei 1999





Klik hier om naar het begin van deze pagina te gaan.
Terug naar beginpagina
Terug naar besloten pagina